DeFi Là Gì? Tài Chính Phi Tập Trung Tương Lai Của Nền Tài Chính Toàn Cầu?

DeFi là một từ khoá mà được nhắc nhiều trong các cuộc hội thảo, hay các cuộc thảo luận trên các nhóm cộng đồng khác nhau, đặc biệt là từ đầu năm 2019 cho đến nay. Phần lớn mọi người suy nghĩ rằng DeFi là các dịch vụ cho phép người dùng vay trên nền tảng Blockchain như NEXO, ETHLend, Cred,… nhưng thực tế thì không phải như vậy. Trong bài viết này, Deal MLM sẽ cùng bạn tìm hiểu về DeFi là gì và các thành phần bên trong của nó nhé!

DeFi Là Gì?

DeFi là tài chính phi tập trung được viết tắt bởi Decentralized Finance. Đây là thuật ngữ dùng để chỉ các ứng dụng về tài chính được xây dựng trên nền tảng Blockchain.

Vậy cụ thể thì tài chính phi tập trung là gì? Nó có đặc điểm và ưu việt gì hơn so với tài chính truyền thống hay không?

Lý Do DeFi Ra Đời

Đầu tiên chúng ta cần điểm qua một chút về tài chính truyền thống và tài chính tập trung hay còn được biết với cái tên CeFi (Centralized Finance).

Tài chính tập trung trong đó các thành phần như thị trường giao dịch, công cụ hay các tổ chức đều được quản lý tập trung.

Trong tài chính tập trung luôn đi kèm với cụm từ “Custodial” hay uỷ thác có nghĩa là các tài sản, sản phẩm, dịch vụ tài chính sẽ được uỷ thác cho một tổ chức nào đó.

  • Các tổ chức: Có thể là chính phủ, ngân hàng trung ương hay các ngân hàng tư nhân, quỹ, dịch vụ tài chính,….
  • Thị trường: Có thể là các sàn giao dịch chứng khoán tại Việt Nam hay NASDAQ,….
  • Công cụ: Ví dụ như các sản phẩm về phải sinh, cổ phiếu, trái phiếu,…

DeFi là gì? Tổng quan về nền tài chính phi tập trung

Trong tài chính truyền thống, bạn tin tưởng rằng chính phủ sẽ không in tiền mặt một cách bất ngờ để tránh lạm phát cao, các ngân hàng sẽ giữ tiền cho bạn một cách an toàn, và bạn có thể kiếm lợi nhuận bằng cách uỷ thác tài sản của mình cho bên thứ ba, điều này đồng nghĩa với việc trao quyền kiểm soát của mình cho một người khác.

Nhưng có một điều bạn phải đồng ý rằng dù đó là tiền của chính bạn, nhưng bạn lại không có quyền kiểm soát được chúng 100%.

Với tính tập quyền hay tập trung quyền lực thì DeFi ra đời nhằm mục đích tạo ra một hệ thống kiểm soát được tài sản của mình.

Tài chính phi tập trung

DeFi là “con đường” đưa các sản phẩm tài chính truyền thống đến với “vùng đất” phi tập trung. Ở đó, nhu cầu về bên thứ ba bị loại bỏ (hoặc giảm đến mức tối thiểu), tính minh bạch và an toàn được đề cao, còn chi phí thì được giảm thấp xuống.

Với việc tận dụng sức mạnh của Blockchain là tính phi tập trung và minh bạch thì DeFi ra đời tạo nên một nền tài chính mở. Trong đó mọi người đều có thể truy cập và sử dụng nó ở bất kỳ đâu, bất kỳ khi nào mà không chịu sự chi phối bởi tổ chức hay một cá nhân nào cả.

Hiện tại, Ethereum là nền tảng có nhiều ứng dụng DeFi hoạt động nhất. Tuy nhiên, đây không phải là Blockchain duy nhất được ứng dụng lựa chọn, bên cạnh đó còn có Blockchain khác của IOST, EOS, TRON.

DeFi là gì? Tổng quan về nền tài chính phi tập trung

DeFi gồm 3 đặc điểm:

  • Permissionless (tính không cần sự cho phép): tức là bất kỳ ai ở bất kỳ đâu, thời điểm nào cũng có thể truy cập và sử dụng các sản phẩm, dịch vụ DeFi mà không bị phân quyền, hoặc bị hạn chế quyền bởi bất kỳ ai.
  • Trustless (tính phi tín nhiệm): tức là các bên tham gia không cần phải đặt niềm tin về uy tín của nhau. Mà trong DeFi smart contract sẽ hỗ trợ việc này, và tạo nên tính chất trustless.
  • Transparency (tính minh bạch)

Lợi ích chính của DeFi là giúp dễ dàng truy cập các dịch vụ tài chính, đặc biệt đối với những không được tiếp cận hệ thống tài chính hiện tại. Một lợi thế tiềm năng khác của DeFi là khung gồm nhiều mô-đun được xây dựng dựa trên các ứng dụng DeFi — có thể tương tác trên các Blockchain công khai, có thể tạo ra các thị trường, sản phẩm và dịch vụ tài chính hoàn toàn mới.

Những Sản Phẩm Trong Hệ Sinh Thái DeFi

DeFi là gì? Tổng quan về nền tài chính phi tập trung

Tài Sản DeFi

Một số loại tài sản hiện đang được triển khai như là Bitcoin, Ethereum, những đồng tiền điện tử lấy Blockchain làm nền tảng đã quá thân thuộc với mọi người. Những loại tài sản này sẽ có tính minh bạch về dòng chảy, người dùng có thể theo dõi được các giao dịch diễn ra giữa các địa chỉ ví.

Có một loại tài sản DeFi khá đặc biệt chính là Stablecoin. Đây là loại đồng tiền điện tử được neo giá vào một loại tài sản như vàng hoặc tiền pháp định được giữ trong quỹ lưu trữ. Thường thì với tiền pháp định, các đồng Stablecoin sẽ neo giá theo tỉ lệ 1:1 với đơn vị tiền pháp định đó.

Phái Sinh, Lending Và Bảo Hiểm Với DeFi

Phái sinh dù đã khá phổ biến trong các hoạt động tài chính truyền thống. Tuy vậy, loại sản phẩm này lại vẫn khá xa lạ với nhiều người nếu như được ứng dụng trên một mạng lưới phân quyền. Vậy các sản phẩm này có điểm gì khác biệt trong vận hành?

Trước hết các hợp đồng phải sinh sẽ được ứng dụng trong các tài sản DeFi nêu ở trên. Tiếp đến, hệ thống này sẽ cung cấp sản phẩm một cách minh bạch cũng như rõ ràng để nhà đầu tư có thể nhận được nhiều thông tin hơn. Dữ liệu từ DeFi Pulse cho thấy lượng tiền được giam trong các sản phẩm phái sinh DeFi đã có xu hướng tăng dần.

Như bạn đã thấy Total Value Locked vẫn trên đà tăng trưởng trở lại và hiện tại đang đặt mức $887.3M cho thấy sự quan tâm tham gia của người dùng vẫn đang quay trở lại.

Hoạt động cho vay (lending) trên DeFi đang nhận được nhiều sự quan tâm trong cộng đồng hiện tại. MakerDao là một trong những hệ thống nổi bật với mô hình khá sáng tạo của mình.

Các giải pháp DeFi lending sẽ thường dựa trên một DAO (decentralised autonomous organization), đây là một tổ chức tự vận hành nhờ vào mạng lưới blockchain. Các quy định chuyển giao tài sản và hoạt động trên mạng lưới sẽ được quyết định trong smart contract. Các smart contract đặc thù này có tên là CDP.

CDP cụ thể là một smart contract, quy định trước một tỉ lệ thế chấp và tài sản tối đa mà bạn có thể rút ra. Ví dụ tỉ lệ tối thiểu đối với MakerDAO là 1,5. Điều này có nghĩa nếu bạn bỏ vào lượng ETH có giá trị 150 USD, bạn chỉ có thể vay một lượng tài sản tương ứng 100 USD.

Tuy nhiên, vì được thế chấp bởi nhiều tài sản kỹ thuật số, nên rủi ro biến động giá vẫn là khá cao khi tham gia các mô hình lending này. Chính vì vậy, hệ thống DeFi cũng phát triển một sản phẩm đính kèm đó chính là bảo hiểm. Các sản phẩm này cũng được quy định trong smart contract để có thể đảm bảo tính đồng bộ với những nền tảng lending chúng bổ trợ. Điển hình hiện tại có thể nhắc đến cái tên Nexus Mutal. Người dùng có thể mua các gói bảo hiểm này để phòng hộ trong trường hợp biến động hoặc có những lỗ hổng an ninh diễn ra.

Ví DeFi

Với các loại ví không lưu ký DeFi này, người dùng sẽ có thể thực sự sở hữu tài sản của mình mà không phải nhờ một bên thứ ba lưu giữ. Các loại ví kiểu này đang phổ biến trên thị trường gồm:

  • MetaMask
  • Brave
  • Coinbase Wallet
  • MyEtherWallet
  • TrustWallet

Bên cạnh ví DeFi, thị trường hiện tại có thêm một loại ví là smart contract wallet với những tính năng cải thiện như cho phép bạn đóng băng tài sản khi có dấu hiệu đáng ngờ hay giảm thiểu chi phí.

Sàn Giao Dịch Phi Tập Trung DeFi

Nếu như với các sàn giao dịch tập trung, tài sản sẽ được tập trung vào một ví, hoặc nếu với các sàn cẩn thận thì có thể để ra nhiều ví khác nhau. Tuy nhiên, nhìn chung mô hình này vẫn tập trung một lượng tiền khá lớn vào một chỗ và rủi ro bị tấn công là cao. Vậy DEX (hay Decentralised Exchange) khắc phục rủi đó thế nào?

Người dùng không gửi tiền vào sàn và giao dịch với số dư được sàn ghi nhận. Thay vào đó, con số hiển thị trên màn hình ví là con số người dùng thực sự đang sở hữu. Lượng coin sẽ được phân bổ khắp nơi và giảm thiểu rủi ro bị tấn công. Một số sàn đang đi theo mô hình này là Bancor, AirSwap và KyberNetwork cũng như Binance DEX.

Dưới đây là tóm tắt về phân nhóm các dạng sản phẩm: Phát hành, Giao dịch và sở hữu (hay sản phẩm bổ trợ).

Những Ưu Điểm/Nhược Điểm Của DeFi

Ưu Điểm

  • Không cần bất kỳ trung gian nào, loại bỏ được trung gian quản lý tập quyền.
  • Các chương trình mã sẽ chỉ định cách thức giải quyết của mọi tranh chấp có thể xảy ra và người dùng luôn có quyền kiểm soát số tiền của họ.
  • Giảm chi phí liên quan đến việc cung cấp và sử dụng các sản phẩm này hình thành một hệ thống tài chính hoạt động trơn tru.
  • Với nền tảng Blockchain thì việc nâng cấp hoặc xây dựng và phát triển nhiều ứng dụng DeFi tương đối dễ dàng

Nhược Điểm

  • Vì gắn liền với các tài sản tiền điện tử hay các đồng Crypto nên người dùng cần thời gian để tiếp xúc và hiểu cách sử dụng DeFi.

DeFi thực tế là tất cả các dịch vụ tài chính trong nền kinh tế Blockchain xung quanh chúng ta, nó cũng không có gì quá đặc biệt hay đao to búa lớn cả.

Tiềm Năng Của DeFi Trong Tương Lai

Câu hỏi được đặt ra là “Dưới góc độ là một nhà đầu tư thì DeFi có đáng để quan tâm hay không, có kiếm được tiền trong tương lai không? Và tiềm năng của DeFi là gì?

DeFi có thể coi là tương lai của tài chính thế giới và nó chính là tiền đề để chúng ta bước vào nền Tài chính mở Open Finance.

Bạn có thể tham khảo thêm số liệu của Helis Network cung cấp về tiềm năng tương lai của các dịch vụ DeFi trong Payments, Loans và Derivatives.

Dòng tiền đổ vào DeFi tăng dần theo thời gian

Như đã đề cập trong mục các sản phẩm của DeFi, ta thấy được lượng ETH được giam trong hệ thống DeFi liên tục tăng.

Khi ETH có dấu hiệu giảm giá, lượng vốn đổ vào tài sản này tăng dần để có thể giam ETH vào DeFi. Đây là cách giúp các nhà đầu tư có thể hưởng lợi từ cả giá bán ETH trong tương lai lẫn lợi nhuận từ lãi suất.

Số liệu thống kê cho thấy volume sàn DEX có dấu hiệu tăng, lượng tiền giam trong các ứng dụng cho vay cũng có chiều hướng đi lên, nhưng xu hướng này có được kéo dài trong tương lai?

Nhiều loại tài sản hơn có thể được DeFi hoá

Bên cạnh nhiều sản phẩm hiện tại như chứng khoán hay bảo hiểm, các dịch vụ DeFi có thể tạo ra nhiều dịch vụ cho bất động sản hay thậm chí là nền tảng hỗ trợ sở hữu trí tuệ.

DeFi được kì vọng là có thể dịch chuyển sự quan tâm của mọi người từ quá trình trading sang những ứng dụng cụ thể hơn như cho vay hay quản lí hệ thống. Dù vậy, kì vọng này vẫn cần thêm nhiều kiểm chứng trong tương lai.

Kết Luận

Hi vọng qua bài viết này, bạn đã có cái nhìn tổng quan về DeFi. Ở các bài viết sau mình sẽ tập trung vào từng chủ đề cụ thể bên trong DeFi như Lending, Derivatives, DEX sàn phi tập trung, Stable coins…

4 thoughts on “DeFi Là Gì? Tài Chính Phi Tập Trung Tương Lai Của Nền Tài Chính Toàn Cầu?

  1. Nguyễn says:

    Đọc xong vẫn không hiểu gì! Hi! thế làm sao để đầu tư Defi? Cuối cùng Defi là token hay là thuật ngữ nhĩ?

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *